-
Oca 27
Hükümete Karşı Suç
Günlük yaşamda sıkça darbe suçu ya da darbe suçları olarak ifade edilen suçlarla çoğunlukla anayasal düzene karşı suçlar, bilhassa hükümete karşı gerçekleştirilen eylemler kastedilmektedir. Anayasal düzeni ihlal, Hükümete Karşı Suç, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetine Karşı Silahlı İsyan, Cumhurbaşkanına Suikast ve Fiili Saldırı anayasal düzene karşı suçlara örnek verilebilir. 5237 sayılı TCK’nun “Anayasal Düzene Karşı Suçlar” başlığı altında 312. Maddede “hükümete karşı suç “ düzenlenmiştir. Her bir suçun ayrıca incelenmesi gerektiğinden bu yazımızda 312. Maddede düzenlenen “Hükümete karşı suç” hakkında bilgi ve detaylara yer vereceğiz: TCK 312. Maddede “ Cebir ve şiddet kullanarak Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti’ni ortadan kaldırmaya veya görevlerini yapmasını kısmen veya tamamen engellemeye teşebbüs eden kimseye ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilir.” denmektedir. Hükümete karşı suç özgü bir suç olmayıp genel bir suçtur. Buradan suçun fail bakımından bir özellik göstermediği, herkesin bu suçu işleyebileceği anlaşılmaktadır. Hükümete karşı suçun taksirle işlenmesi mümkün değildir. Mutlaka failin bilerek ve isteyerek , kasten yasa maddesi ile düzenlenen fiili gerçekleştirmesi gerekir. Failin hareketlerinin hükümeti ortadan kaldırmaya ya da hükümetin işleyişini engellemeye yönelmesi yeterli olup, ayrıca failin neticeye yönelen özel amacı araştırılmamaktadır. Hükümete karşı suç bakımından hukuka uygunluk nedenleri son derece sınırlıdır. Anayasal bir kurum olan güvenoyu mekanizması ile hükümetin düşürülmesi, nadir örneklerden sayılmaktadır. Hükümete karşı suçun gerçekleşmesi için cebir ve şiddet kullanarak hükümeti ortadan kaldırmaya veya görevini engellemeye teşebbüs edilmesi yeterlidir. Fail neticesi gerçekleşmemiş bu hareketlerinden tamamlanmış suç gibi cezalandırılır. Bu bakımdan suç, bir teşebbüs (kalkışma) suçudur. Hazırlık hareketleri cezalandırılmadığından, failin belli bir ağırlıktaki eylemini elverişli vasıtalar kullanarak gerçekleştirmesi gerekmektedir. Ancak failin hazırlık hareketleri belli bir suç kapsamında ise; bu suçtan ayrıca cezalandırılması mümkün olur. Suçun bir kişi tarafından işlenmesi ceza hukuku bağlamında teorik olarak mümkünse de, pratikte neredeyse imkansızdır. Hükümete karşı suçun çoğunlukla birden fazla kişi tarafından işlendiği görülür. Hükümete karşı suç işleyen fail sıklıkla silahlı örgüt mensubu olmaktadır. Bu halde TCK 314 (silahlı örgüt) ve TCK 316 (suç için anlaşma) uygulama alanı bulacaktır.
Continue reading -
Oca 27
Çocuğa Karşı Şiddet Suçu
Şiddet; bireyin fiziksel, psikolojik, cinsel, ekonomik yönden zarar görmesine neden olabilecek her türlü tutum ve davranıştır. Çocuğa karşı uygulanan şiddet, biçim ve boyutuna göre ceza yasasında bulunan farklı suçları oluşturur. Çocuğa uygulanan şiddet genellikle kasten yaralama suçu kapsamında olmakla birlikte, olayın özelliğine göre eziyet, terk ya da cinsel istismar suçunun oluşması da mümkündür. Bu ayrım için somut olayda gerçekleştirilen eylemin hangi yasa maddesi ile tanımlandığının incelenmesi gerekir. Çocuğa yönelen şiddet olayları sıkça kasten yaralama suçuna vücut vermektedir. Çocuğa karşı gerçekleştirilen eylem çocuğa acı veren, sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan etkili bir eylem niteliğinde ise, kasten yaralama suçu söz konusudur. Kasten yaralama suçunun basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek türden olması halinde suç şikayete bağlıdır ve şikayet süresi altı aydır. Ancak, bu süre yalnızca kasten yaralama suçunun basit şekli bakımından söz konusudur. Çocuğa karşı gerçekleştirilen eylemin suçun nitelikli halleri kapsamında olup olmadığı, cezayı artıran nedenleri bulunup bulunmadığı değerlendirilerek, verilecek ceza takdir edilir. Örneğin çocuğa karşı gerçekleştirilen eylem aile içinde gerçekleştirilmişse, mağdur çocuk, şiddet eylemini gerçekleştirenin alt soyu ya da kardeşi ise, ceza artırılır. Çocuğa karşı gerçekleştirilen şiddetin aile içinde yaşanması durumunda Ailenin Korunması ve Kadına Yönelik Şiddetin Önlenmesi’ ne dair kanun da uygulama alanı bulur. Zira, kanun koyucu, ailenin toplumsal yaşamdaki önemine binaen, aile içinde yaşanabilecek şiddet vakıalarını bu yasa ile ayrıca düzenlemiştir. Şiddet vakıalarında Ailenin Korunması ve Kadına Yönelik Şiddetin Önlenmesi’ ne ilişkin yasanın uygulanması ve cezai anlamda gerekli soruşturmanın yapılabilmesi için derhal polis merkezi, savcılık ya da aile mahkemelerine başvurulması; şiddet sonucu oluşan fiziksel izlerin hastaneden alınacak darp raporu ile tespit ettirilmesi büyük önem taşır. Uygulamada koruma kararları bakımından aile mahkemelerine başvurmanın daha hızlı sonuç verdiğini belirtmek isteriz. Koruma kararı verecek mahkemeden, şiddet gerçekleştirenin çocuğun bulunduğu konuta veya okula yaklaşmaması, kişisel ilişki kurma kararı var ise; kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, sınırlandırılması veya kaldırılması istenebilecektir. Çocuğu fuhuşa teşvik etme ile ilgili yazımızı buradan okuyabilirsiniz.
Continue reading -
Oca 27
Cinsel Taciz Suçu – TCK 105
Cinsel taciz, bir kimsenin başka bir kişiyi cinsel istek ve arzularını tatmin etmek amacıyla rahatsız etmesi şeklinde tanımlanır. Ceza hukuku anlamında dokunmaksızın yapılan rahatsız edici davranışlar cinsel taciz suçu kapsamında değerlendirilir. Ancak temas içeren davranışlar bu suç kapsamına girmez, bunlar cinsel saldırı veya diğer cinsel suçlar olarak ayrı değerlendirilir. Cinsel Taciz Suçunun Tanımı ve Unsurları Cinsel taciz suçu, Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 105. maddesinde düzenlenmiştir. Suçun işlenmesi için failin, mağduru rahatsız edici bir şekilde cinsel davranışlarda bulunması yeterlidir. Dokunma, öpme, sürtünme gibi fiziksel temas içermemesi temel ayrım noktasıdır. Cinsel Taciz Kapsamına Giren Davranışlar Aşağıdaki davranışlar cinsel taciz suçu kapsamında değerlendirilebilir: Cinsel içerikli sözler söylemek. Laf atmak, sözle veya jest/mimikle rahatsız etmek. Telefonla arama, mesaj gönderme. Cinsel içerikli sesli veya görüntülü ileti gönderme. İnternet veya sosyal medya yoluyla uygunsuz tekliflerde bulunmak. Eğer failin eylemi dokunma, sürtünme, öpme gibi bir temas içeriyorsa, cinsel saldırı (TCK 102) suçu söz konusu olur ve daha ağır yaptırımlara tabi olur. Yargıtay Kararlarıyla Cinsel Taciz Suçunun Kapsamı Yargıtay kararları, cinsel taciz suçunun kapsamını anlamada yol göstericidir. Bazı örnekler şunlardır: Telefonla rahatsız etme: “Birden çok kez telefonla arayarak uygunsuz tekliflerde bulunmak.” (Yargıtay 5. Ceza Dairesi 13.10.2003 – 7535-5012) Cinsel organ gösterme: “Mağdureye yaklaşıp, hiçbir bedensel temasta bulunmaksızın, cinsel organını çıkarıp oynayarak göstermesi.” (Yargıtay 5. Ceza Dairesi 04.06.2000 – 3731-4315) Taciz amacıyla jest/mimik: “Sanığın mağdureye uzun süre edep ve iffetini rencide eder şekilde göz kırptığı, eliyle telefon işareti yaptığı.” (Yargıtay 5. Ceza Dairesi 04.11.2003 – 7535-5012) Cinsel Taciz Suçunun Nitelikli Halleri Cinsel taciz suçunun işleniş şekline veya mağdurun durumuna göre suçun cezası artabilir. Nitelikli haller şunlardır: Fiilin çocuğa karşı işlenmesi: Eğer mağdur bir çocuksa, ceza artar (6 aydan 3 yıla kadar hapis). Kamu görevi, hizmet ilişkisi veya hiyerarşik yapı içinde işlenmesi: İş yerinde taciz, öğretmen-öğrenci ilişkisi, patron-çalışan ilişkisi gibi durumlar. Birden fazla kişi tarafından işlenmesi: Örneğin, grup halinde mağdura cinsel içerikli sözlü tacizde bulunmak. Bilişim sistemlerinin kullanılması: Sosyal medya üzerinden mesaj veya görüntü göndererek taciz. Cinsel Taciz Suçunun Yargılanması Görevli Mahkeme Cinsel taciz suçlarına ilişkin davalarda görevli mahkeme, asliye ceza mahkemesidir. Delil ve İspat Yükü Cinsel taciz suçunun ispatı zordur çünkü genellikle fiziksel temas olmadığından somut deliller elde etmek güçtür. Ancak aşağıdaki deliller mahkemede değerlendirilebilir: Kamera kayıtları veya görüntüler. Telefon mesajları ve ileti metinleri. Tanık ifadeleri. Delil bulunmayan durumlarda, aşağıdaki kriterler dikkate alınır: Mağdur ile failin ilişkisinin niteliği. Mağdurun beyanlarının tutarlılığı. Mağdurun iftira atmasını gerektirecek bir nedenin olup olmadığı. Cinsel Taciz Suçunun Yaptırımı TCK’nın 105. maddesine göre cinsel taciz suçunun cezası şu şekildedir: Temel ceza: 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası. Nitelikli hallerde: Çocuğa karşı işlenirse: 6 aydan 3 yıla kadar hapis. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması ve Erteleme Bazı durumlarda mahkeme, cezanın ertelenmesine veya adli para cezasına çevrilmesine karar verebilir. Ancak suçun ağırlığına göre bu durum değerlendirilir. Şikayet Süresi Cinsel taciz suçu, mağdurun fiil ve faili öğrenmesinden itibaren 6 ay içinde şikayet edilmesi gereken bir suçtur. Ancak nitelikli hallerde şikayete tabi değildir. Cinsel Tacizle Mücadele Yolları Mağdurun Hakları: Tacize uğrayan kişi, savcılığa şikayette bulunabilir. Baroların ücretsiz danışma hatları ve sığınma evlerinden destek alabilir. İş Yerinde Cinsel Taciz: İş yerinde tacize uğrayan kişi Çalışma Bakanlığı’na başvurabilir. İş Kanunu kapsamında tazminat talep edebilir. Siber Taciz: İnternet üzerinden […]
Continue reading -
Oca 27
Kişisel Verilerin Kaydedilmesi Suçu
Kişisel veriler; gerecek ya da tüzel kişilere özgü, kişilerin belirlenebilir olmasını sağlayan bilgilerdir. Kişiler hakkındaki mali, kültürel, sosyal, psikolojik geniş anlamdaki tüm bilgilerde bu kapsamdadır. Kişisel verilerden günlük hayatta sık olarak kullandıklarımız, T.C Kimlik numarası, vergi kimlik numarası, e-posta adresi , fotoğraf ve videolardır. Kişilere ait verilerin depolanması, kopyalanması ve paylaşılması yasalarla düzenlenmiştir. Kişilere ait verilerin keyfi biçimde depolanması ya da paylaşılması Türk Ceza Yasası kapsamındaki farklı suçlara vücut verir. Yazımızda ele aldığımız kişisel verilerin kaydedilmesi suçu, kişilere ait verilerin hukuka aykırı biçimde depolanmasına ilişkindir. Kişilere ait veriler belirli meslek, görev kapsamında ya da belirli bir sözleşmeden doğan hakkı kullanmak üzere kaydetmek mümkündür. Kişisel verilerin kaydedilmesinde kişinin onayı olması halinde de yasaya aykırılıktan bahsedilemez. Kişisel verilerin kaydedilmesi suçu TCK’nun 135. Maddesinde düzenlenmiştir. İlgili maddede düzenlenen, kişisel verilerin kaydedilmesi suçu, kişisel verileri hukuka aykırı biçimde depolanma eylemine ilişkin olup kişisel verileri konu alan diğer suçlarla karıştırılmamalıdır. Kişisel verileri konu alan farklı suçlar; Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Haberleşmenin Gizliliğini İhlal Kişisel verileri ele geçirme yayma ve başkasına verme suçu Bilişim suçları Kişiler arasındaki konuşmaların dinlenmesi, kayda alınması ve ifşa edilmesi suçu Kişilerin felsefi, dini görüşlerine, ırki kökenlerine, ahlaki eğilimlerine, cinsel yaşamlarına, sağlık durumlarına, sendikal bağlantılarına ilişkin bilgileri kişisel veri olarak kaydeden kimse hakkında aynı yaptırımlar uygulanacak, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmedilecektir. Şikayet ve Dava Zaman Aşımı Kişisel verilerin kaydedilmesi suçu şikayete bağlı değildir ve herhangi bir şikayet süresi yoktur. Kişisel verilerin kaydedilmesi suçunda dava zaman aşımı ise 8 yıldır. Suçun Yaptırımı Kişisel verilerin kaydedilmesi suçunun cezası bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıdır. Kişisel verilerin kaydedilmesi suçunun; Kamu görevlisi tarafından, görevinin verdiği yetki kötüye kullanılmak suretiyle, Belli bir meslek veya sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle, Gerçekleştiren kimseler bakımından verilecek ceza ½ oranında artırılır.
Continue reading









Yorumlar